Archive for april 2011

Het effect van de herhaling

Tegen 15.00 uur hadden zoon en ik het thuis wel gehad. Even de zinnen verzetten, even naar James Ensor*.
Bij de entree gaf de klok 16.00 aan en bij vertrek hoorde we de luiken naar beneden gaan. Dan hebben we het toch mooi een uur vol gehouden. Terwijl we alleen de tentoonstelling van Ensor en de museumwinkel hebben aangedaan. 
Museumbezoek en het waarderen van kunst is dus blijkbaar iets wat je kinderen kunt trainen. Die van mij kan steeds langer geconcentreerd kunst kijken. Wat helpt is de vertrouwdheid van bekend terrein en het herhaald zien van kunstwerken. Zo begroette Markus al meteen bij aankomst in de hal – ‘ Daar heb je de vliegende meneer weer‘ – het werk Klapperschroef – rugzak – met Vliegenier van de Belgische kunstenaar Panamarenko.
En alsof het om zijn buurman ging wist hij over een van de hoofdwerken van de tentoonstelling, het werk De Intrige zelfverzekerd te vertellen: ‘ Mooi he, die hoort ook bij Ensor
Waar ik me over blijf verbazen is de scherpe manier waarop kinderen kijken en analyseren. Nog voordat ik het skelet hoofd van een van de figuren tot me heb laten doordringen zegt mijn zoon al: ‘ Gek he die heeft geen gezicht’ . Kinderen zien tegenstellingen die wij niet zien. Het is toch frappant dat Markus over de Skeleton Painter zegt: ‘ Hij kijkt griezelig, hij kijkt blij. Gek he‘. Al geloof ik toch dat ik me hier moet corrigeren want wie ziet hier nu de tegenstelling; ik als ouder of het kind …
*Gemeentemuseum, James Ensor, Universum van een fantast t/m 13 juni
Afbeelding:  Skeleton Painter (1896), James Ensor, Gemeentemuseum Den Haag

‘Jezus met bloed’

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zoon is op pad geweest met zijn vader. Eerst naar Jan Steen in het Mauritshuis en daarna naar het Omniversum. De film over tornado’s aldaar heeft behoorlijk indruk gemaakt want hij heeft het alleen maar over – ‘ Mamma hoe heet het ook al weer ?’ - tornado’s!

Omdat ik wel benieuwd ben naar wat hij heeft gezien in het Mauritshuis vraag ik het hem de dag erop. ‘ Nou Jezus met bloed’ zegt zoon. ‘Aan zijn handen, aan zijn benen, aan zijn buik. Jezus was dood! . ‘En nog een man, ook een oude man, die was dood …legde uit hoe dat allemaal in elkaar zit: van de botten. Je zag een beetje kleur zitten … hoe dat er allemaal uit zit’
Meer kwam er niet uit. Toch genoeg om de De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp van Rembrandt van Rijn te herkennen. En Jezus aan het kruis natuurlijk. Goede timing lijkt me. Na alle verhalen rond Pasen op school en thuis heeft hij er nu in elk geval een beeld bij.
Afbeelding:
De Anatomische les van dr. Nicolaes Tulp (1635), Rembrandt van Rijn, Mauritshuis

Ensor!?

Met zoon is de afspraak dat we op woensdagmiddag iets leuks doen. Hij kent het ritme inmiddels. Thuis de lunchboterham, hup in de auto of op de fiets, zakje met een koekje en een snoepje mee en GO. Dat we vaak in een museum belanden is voor hem gesneden koek. Per keer kijken we hoe de vlag erbij hangt. Is meneer in de mood dan blijven we langer hangen. Vaker blijft het bij een korte ontdekkingstocht op doorreis naar ‘n latere bestemming: het strand; bezoek aan ‘het raceautomuseum’ (= Museom ) of een specifieke kinderactiviteit.

Vlak voor het Van Gogh Museum werd meneer afgeleid door de ijsjes die her en der werden geconsumeerd. Het was ijsje versus museum. Omdat we niet meteen de ijscoman konden vinden ging hij overstag: ‘Oke dan gaan we eerst schilderijen kijken; een paar!‘. Het siert hem dat hij oprechte concentratie en belangstelling kan opbrengen al is het maar voor heel eventjes. We liepen door de zalen van de tentoonstelling Picasso in Parijs 1900-1907. Midden in zaal twee hield Markus staande keek indringend naar een afbeelding van Picasso en zei stellig: ‘ Dat is Ensor!’ .
In mijn ooghoeken zag ik een suppoost glimlachen terwijl ik zocht naar de link. Zou hij de tentoonstelling Ensor, Universum van een fantast (Gemeentemuseum Den Haag) – die we kort geleden hebben bezocht – op zijn netvlies hebben…
Hoe dan ook, het leek me een goed moment voor ons vervolgtraject. Doet u mij maar een ijskar op het Museumplein alstublieft
Afbeelding:   Zelfportret met palet(1906), Picasso

Markus Lupertz

Zoon Markus is vernoemd. Een beetje naar de evangelist. En een beetje naar de kunstenaar waar ik – hoog zwanger van de kleine man – geboeid door raakte. We hebben het over Markus Lupertz. In het Gemeentemuseum Den Haag hangt een groot kunstwerk van deze beroemde Duitse kunstenaar (Staudamm- dithyrambisch, 1966).
We komen vaak en graag in het Gemeentemuseum en wippen altijd even bij Markus Lupertz langs. Dezelfde naam, dat schept een band. En door de regelmatige bezoekjes heeft die van mij iets met die andere Markus opgebouwd. Zo lijkt zoon de kunstenaar als een soort van maatje te beschouwen. Ik vang de naam Markus Lupertz tenminste regelmatig op in zijn spel.
De naam van de kunstenaar dook onlangs op in een wel heel andere setting. Mijn Markus had het laatste saucijsje gepikt uit de keuken. Zoon bleek een wel heel creatieve jokkebrok. Toen we bij het slapen nog even terug kwamen op het worst incident, zei het diefje: ‘ Dat heeft Markus Lupertz gegaan!’ 
Ooo…
Afbeelding: Staudamm-dithyrambsch(1966), Markus Lupertz, Gemeentemuseum Den Haag

Appel

‘een vogel
dan heet ie Karel
en dan vliegt ie altijd’

Afbeelding: Appelbar (1951),  Karel Appel,  Het Stedelijk (1951 en nu weer in 2010)

Streepjesmuseum

Onze serre, het speelterrein van de kindjes, heeft twee wanden met een gestreept patroon. Geinspireerd door de strepen boven de bogen in de hal van Het Stedelijk.
De Franse kunstenaar Daniel Buren (www.danielburen.com) bracht deze strepen aan voor de tentoonstelling ‘Taking Place‘ vorig najaar.
Niet wetende dat de strepen zo tijdelijk zouden zijn, beloofde ik Markus een bezoek aan ‘Het Streepjesmuseum’. Dat had ik beter niet kunnen doen, want toen we eenmaal Het Stedelijk bezochten was de tentoonstelling al lang achter de rug. Zoon wordt gelukkig al enthousiast van niets en ging vol voor ‘Temporary Stedelijk 2′ .
We stonden stil bij de ‘ Appelbar’ en de ‘Appelwand’ en kregen daarna een Mondriaan in het vizier. ‘ Dat is een manschilder en geen vogelschilder‘ zei zoon. Interessante opmerking als je bedenkt dat kunsthistorica Willemijn Stokvis de benadering van Appel volkomen tegengesteld noemt aan zijn tijdgenoot Mondriaan: ‘Beide vertegenwoordigen twee polen in de geschiedenis van de moderne kunst waarbij zij zich verhouden als de uiterste beheersing tot de uitbarstende spontaniteit’.
‘k zou nu wel eens willen uitvogelen welke van de polen mijn zoon het meest weet te waarderen. Want een oordeel over beide werken heeft meneertje K. wijselijk niet gegeven …
Afbeelding: In kader van tentoonstelling Taking Place van Het Stedelijk (2010) door Daniel Buren, Stedelijk Museum Amsterdam

De vuurvogel

Zou ik die vuurvogel nu werkelijk zo interessant hebben gevonden als mijn zoon niet zo laaiend was … Van enthousiasme dan.
Na anderhalf uur dolen door het Groninger museum restte ons nog het bovenste paviljoen. We troffen de tentoonstelling De Vuurvogel aan van beeldend kunstenaar Othilia Verdurmen. De kunstenaar heeft een installatie gemaakt van stof en staal waarin met licht geur en geluid de transformatie van de vogel vorm krijgt.
Ik hoor hem er nog over: ‘de vuurvogel maakte vleugels en vuurde zijn bek ‘. Dat zoon aan de legendarische vogel – die eindeloos zichzelf in het vuur vernieuwt – ook drakeneigenschapen verbindt, doet niet af aan zijn pure fascinatie. En deze bezieling, geef ik ruiterlijk toe, werkt behoorlijk aanstekelijk. Met een grote glimlach verlieten we het museumgebouw en de interesse was gewekt.
Want: hoe zit dat precies met de mythe van de vuurvogel waardoor Verdurmen zich liet inspireren? De vuurvogel is een fabeldier (Russisch: schar-ptitsa) uit Russische sprookjes weet ik inmiddels. En deze Phoenix is het symbool van wedergeboorte en herijzenis. Met deze kennis wil ik graag een keertje terug naar die opvallende, kleurrijke en vooral spannende vuurvogel. Met de kleine man uiteraard
Afbeelding: De Vuurvogel (2010), Othilia Verdurmen

Rechten van het kind op kunst en cultuur

Bekijk hier de video van het Festival 2 Turven Hoog over de rechten van het kind op kunst en cultuur!

 

 

Zie ook:  Terzijde

Bron: www.2turvenhoog.nl

Picasso

Pas vandaag drong het tot me door. Mijn zoon kan beter kunst kijken dan ik. De 4 jarige maakt na 1 blik een haarscherpe analyse. En ik? Ik moet eerst een kleine voorstudie doen voordat ik een schilderij werkelijk zie. Ik kijk en zie maar ik zie niet wat mijn zoon ziet.

Vorige week bezochten wij samen op woensdagmiddag het Gemeentemuseum Den Haag. Ik wees hem op de nieuwe aanwinst van het museum: Lezende vrouw in korset van Picasso. Ik keek en zag een vrouw en een boek, ik zag een liefdevol portret. Markus keek en zag: ‘Dat is een hoekjesmevrouw!’

Vandaag was ik een tekstje aan het schrijven naar aanleiding van het citaat van Picasso: ‘Ik zoek niet, ik vind’. Ik tikte over de”Kubistische periode’ van Picasso: ‘Picasso verdeelde wat hij schilderde in stukken en liet de afbeelding als ‘scherven ‘ uiteen vallen ‘. Krijg nou wat. Heeft dat joch die gefragmenteerde vormen toch in een oogopslag gezien… Wij gaan nog veel kunst kijken jonge man
Afbeelding: Lezende vrouw in korset (1914 – 1918), Picasso, Gemeentemuseum Den Haag

Grote kunst voor kleine kinderen

Zoon gaat naar de judo, zit op zwemles en als meneer 5 is, start hij met voetbal. Wat we samen doen is Kunst kijken. Elke woensdagmiddag gaan we iets leuks doen. Een beetje leuks voor meneer en een beetje leuks voor ‘Moeders’. Win – win als basisprincipe. We combineren het strand met Museum Beelden aan Zee in Scheveningen; Het Gemeentemuseum Den Haag met Museon; Rondje Stedelijk met het kijken naar het bouwterrein rondom; Kiefer & Rembrandt met het klimrek op het Museumplein enzovoorts.

‘Zoon’ en Peetra ontdekken/ervaren Grote Kunst

Een verslag wat kunst doet met kinderen

Afbeelding: Staudamm-dithyrambisch (1966), Markus Lupertz, Gemeentemuseum Den Haag